Hệ thống điều hòa trên xe ô tô

5
(2)

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô là một trong những thiết bị không thể thiếu trên hầu hết các dòng xe. Chủ xe khi sử dụng cần nắm rõ cấu tạo, cách sử dụng và bảo dưỡng đúng cách để kéo dài tuổi thọ của hệ thống. Điều này sẽ giúp giảm thiểu hao phí năng lượng, mang lại trải nghiệm tốt và tiết kiệm chi phí sửa chữa. Vậy hãy theo chân mình tìm hiểu chi tiết về điều hòa trên ô tô nhé!

Những điều cần biết về hệ thống điều hòa trên ô tô

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô là gì?

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô là gì? Là tổng hợp các bộ phận làm mát, làm sạch, kiểm soát độ ẩm để giữ không khí trong cabin luôn dễ chịu cho người lái cũng như khách hàng.

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô (5)

Hệ thống điều hòa có vai trò gì?

Ngày nay, điều hòa  trở thành yếu tố không thể thiếu ở bất kỳ các dòng xe ô tô nào. Đúng với tên gọi của nó, hệ thống điều hòa ô tô có vai trò sưởi ấm, làm mát, lọc không khí, điều chỉnh nhiệt độ bên trong xe. Mang lại cảm giác thoải mái, hệ thống này còn góp phần bảo vệ sức khỏe người dùng, giúp kéo dài tuổi thọ của xe và tối ưu hóa mức tiêu thụ nhiên liệu.

Hiện nay điều hòa xe ô tô có 2 loại là tự động và chỉnh tay. Mỗi loại có cách sử dụng và hệ thống tính năng riêng, tùy thuộc vào thiết kế cũng như mức độ hiện đại của từng dòng xe. Chủ xe cần lưu ý để tránh hư hỏng và tốn chi phí sửa chữa.

Có thể bạn quan tâm: Tổng quan về kỹ thuật ô tô điện và hệ thống điều khiển

Lý do nên học nghề chăm sóc ô tô Tổng quan về Car Detailing (7)

Phân loại hệ thống điều hòa ô tô

Hệ thống điều hòa trên ô tô được phân loại dựa vào 2 tiêu chí là cách lắp đặt và cách điều khiển.

Vị trí lắp đặt

  • Điều hòa phía trước: Dễ nhìn thấy nhất, được trang bị giàn lạnh phía trước ngay sau bảng đồng hồ. Phổ biến những xe du lịch cỡ nhỏ, chủ yếu làm mát khu vực lái xe và hàng ghế trước.
  • Điều hòa kép: Có thêm dàn lạnh phía sau, dẫn khí mát đến cả khoang trước và hàng ghế sau. Thường gặp trên các dòng SUV 7 chỗ, MPV như Toyota Innova,…
  • Điều hòa kép treo trần: Đây là dàn lạnh phụ, được lắp trên trần xe, dễ nhìn thấy ở những xe du lịch nhiều chỗ, xe khách. Đảm bảo hành khách ngồi ở vị trí nào trong xe cũng cảm thấy mát mẻ, bất kể điều kiện thời tiết bên ngoài. 

Theo cách điều khiển

  • Tự động: Hệ thống điều hòa này sẽ hiện đại hơn nhờ điều chỉnh nhiệt độ, luồng gió theo cảm biến.
  • Điều chỉnh thủ công: Người dùng có thể điều chỉnh nhiệt độ, hướng gió và tốc độ theo yêu cầu.

Cấu tạo của hệ thống điều hòa ô tô

Máy nén

Máy nén hay còn gọi là lốc điều hòa – Được ví như bộ não của hệ thống điều hòa. Giữ vai trò hút môi chất lạnh ở dạng khí từ giàn lạnh, sau đó nén lên áp suất và nhiệt độ cao rồi đưa đến giàn nóng. Khi bật điều hòa ô tô, máy nén sẽ liên tục hoạt động để nén ga lạnh cho hệ thống điều hòa.

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô (1)

Ngoài ra, máy nén còn giữ một số vai trò như: 

  • Nén môi chất lạnh: Hút môi chất lạnh ở dạng khí áp suất thấp từ giàn lạnh và nén thành khí có áp suất, nhiệt độ cao.
  • Tạo áp suất tuần hoàn: Tạo sự chênh lệch áp suất cần thiết để môi chất lạnh lưu thông trong toàn bộ hệ thống.
  • Luân chuyển môi chất lạnh: Đẩy môi chất lạnh đến dàn nóng, giúp quá trình ngưng tụ và trao đổi nhiệt diễn ra liên tục.

Tuy nhiên, việc nhận biết nhiệt độ bên trong và ngoài xe không phải chức năng trực tiếp của máy nén, chủ yếu do các cảm biến và bộ phận điều khiển điều hòa đảm nhận.

Van tiết lưu 

Van tiết lưu được bố trí giữa phin lọc và dàn lạnh. Nắm vai trò kiểm soát lượng chất làm lạnh được đưa vào dàn lạnh. Gas lạnh khi đi quan van tiết lưu sẽ bị thay đổi trạng thái từ dạng dung dịch sang dạng khí và từ áp suất cao thành áp suất thấp. Sau đó, môi chất được đưa vào giàn lạnh để hấp thụ nhiệt từ không khí trong cabin, tạo ra luồng khí mát. 

Bên cạnh đó, van tiết lưu còn giúp điều chỉnh lượng môi chất lạnh cung cấp cho giàn lạnh phù hợp với nhu cầu làm mát, đảm bảo hệ thống điều hòa hoạt động ổn định và hiệu quả.

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô (2)

Dàn nóng

Giàn nóng điều hòa ô tô là bộ phận quan trọng giúp điều hòa tạo ra luồng khí mát và duy trì nhiệt độ ổn định trong cabin.  

Chức năng cơ bản của giàn nóng điều hòa là dùng lượng nước làm mát đã nóng do động cơ hoạt động để làm nóng không khí rồi quạt gió thổi khí nóng vào trong xe.

Giàn nóng xe ô tô hoạt động tốt sẽ giúp tăng hiệu suất làm lạnh, điều hòa mát sâu, tiết kiệm nhiên liệu, giảm tải cho máy nén. Vì vậy, khi dàn nóng quá bẩn hoặc hư hỏng sẽ làm điều hòa mát yếu, nóng lúc dừng đỗ, tiêu hao nhiên liệu.

Dàn lạnh

Dàn lạnh đóng vai trò làm bay hơi gas lạnh và làm mát không khí trong xe. Thường được lắp ở phía trước taplo, dàn lạnh kết hợp với quạt gió để thổi luồng khí mát vào cabin một cách hiệu quả. 

Quạt gió dàn lạnh đóng vai trò đẩy luồng không khí qua dàn lạnh và phân tán nó đều khắp khoang nội thất xe. Tạo ra sự thoải mái cho người ngồi, đảm bảo không khí mát lạnh được cung cấp liên tục và đồng đều, xoa tan không khí nóng bức trong khoang xe. 

Quạt lồng sóc

Bộ phận này có nhiệm vụ hút không khí từ bên ngoài hoặc không khí tuần hoàn trong cabin, sau đó tạo áp lực và thổi luồng khí đi qua giàn lạnh để làm mát. Sau đó đưa luồng khí mát từ dàn lạnh thổi vào khoang hành khách, đảm bảo phân phối đều và nhanh. 

Bộ lọc khô

Hay còn gọi là phin lọc điều hòa, là một bộ phận quan trọng cấu thành nên hệ thống làm mát trên ô tô. Phin lọc điều hòa có nhiệm vụ chính là lọc ẩm và tạp chất, đảm bảo môi chất lạnh đưa vào bên trong hệ thống điều hòa được khô và sạch. 

Nguyên lý hoạt động của điều hòa trên ô tô

Hệ thống điều hòa ô tô hoạt động dựa trên nguyên lý tuần hoàn môi chất lạnh trong một chu trình khép kín. Và được vận hành theo chu trình nhất định như sau:

  • Máy nén hút và nén môi chất lạnh: Khi kích hoạt hệ thống điều hòa, máy nén sẽ nén gas lạnh thành khí có áp suất và nhiệt độ cao rồi đẩy đến giàn nóng.
  • Giàn nóng giải nhiệt môi chất lạnh: Gas lạnh sau khi hấp thụ ở dạng khí được đưa đến giàn nóng và tiếp xúc với luồng khí mát từ bên ngoài. Dưới tác động của luồng khí mát, gas lạnh sẽ tỏa nhiệt ra môi trường bên ngoài, chuyển đổi từ trạng thái khí sang trạng thái lỏng.
  • Phin lọc hút ẩm và làm sạch môi chất: Sau khi đi qua giàn nóng, gas lạnh dạng lỏng được đưa đến phin lọc. Bộ phận này có nhiệm vụ loại bỏ tạp chất, hấp thụ hơi ẩm và giữ cho môi chất lạnh sạch, khô trước khi đi đến van tiết lưu.
  • Van tiết lưu giảm áp suất môi chất lạnh: Gas lạnh đi qua van tiết lưu sẽ bị giảm áp suất đột ngột, kéo theo nhiệt độ giảm xuống. Lúc này, gas lạnh hỗn hợp lỏng và hơi có nhiệt độ thấp, áp suất thấp trước khi đi vào giàn lạnh.
  • Giàn lạnh hấp thụ nhiệt và làm mát không khí: Tại giàn lạnh, gas lạnh tiếp tục bay hơi bằng cách hấp thụ nhiệt từ luồng không khí đi qua bề mặt giàn. Nhờ đó, không khí được làm mát và quạt lồng sóc thổi qua các cửa gió vào khoang cabin, tạo ra luồng khí mát mà người ngồi trong xe cảm nhận được.

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô (3)

Những lưu ý khi sử dụng điều hòa ô tô

Việc sử dụng điều hòa đúng cách không chỉ mang lại cảm giác thoải mái cho người dùng mà còn tiết kiệm nhiên liệu, tăng tuổi thọ hệ thống. Dưới đây là 1 số lưu ý  khi sử dụng điều hòa ô tô:

  • Tránh khởi động điều hòa khi xe chưa khởi động máy: Điều này dẫn đến hao ắc quy và máy nén điều hòa.
  • Không duy trì nhiệt độ thấp trong thời gian dài: Ảnh hưởng sức khỏe người dùng, tiêu hao nhiên liệu và hệ thống điều hòa nhanh xuống cấp
  • Tắt điều hòa trước khi tắt động cơ: Nên duy trì chế độ quạt gió sau khi dùng điều hòa để làm khô dàn lạnh, tránh ẩm mốc và mùi hôi.
  • Vệ sinh định kỳ: Sau một thời gian sử dụng, bụi bẩn và hơi ẩm có thể tích tụ tại lọc gió, giàn lạnh và các bộ phận khác. Nên vệ sinh định kỳ để hệ thống đem lại hiệu quả tối đa.

Một số câu hỏi về hệ thống điều hòa trên xe ô tô

  • Bao lâu thì nên vệ sinh hệ thống điều hòa

Theo một số kỹ thuật viên chuyên sửa chữa ô tô, hệ thống điều hòa ô tô cần được vệ sinh, bảo dưỡng sau 1-2 năm sử dụng hoặc 20.000 đến 40.000km, tùy thuộc vào điều kiện sử dụng. Ngoài ra, nếu có dấu hiệu cho thấy hệ thống có vấn đề như không mát, có mùi, tiếng kêu lạ thì bạn cũng nên kiểm tra sớm.

Có thể bạn quan tâm: Tổng quan về nghề chăm sóc ô tô

Lý do nên học nghề chăm sóc ô tô Tổng quan về Car Detailing (2)

  • Điều hòa ô tô lúc nóng lúc không là bị gì?

Trường hợp điều hòa lúc mát lúc thường xuất hiện khi xe đã có thời gian sử dụng lâu dài. Khi trời nóng, điều hòa bên trong xe gần như không mát hoặc điều hoà không lạnh khi dừng đỗ lâu. Có thể đến từ những nguyên nhân sau:

  • Quạt làm mát ở dàn nóng gặp trục trặc cần vệ sinh
  • Bơm dư gas lạnh gây đóng tuyết ở đường ống lấp hết chỗ cho gió lạnh ra ngoài
  • Hệ thống điện của ô tô gặp vấn đề
  • Nguồn điện dùng cho máy lạnh không ổn định

Hệ thống điều hòa trên xe ô tô

  • Có nên bật điều hòa ô tô khi vừa khởi động xe không?

Bạn vẫn có thể bật điều hòa khi vừa khởi động xe. Tuy nhiên, nếu xe đỗ lâu dưới trời nắng, nên mở cửa kính để thoát bớt khí nóng trong cabin trước khi bật điều hòa. Điều này giúp hệ thống làm mát hiệu quả và không bị hao hụt nhiên liệu.

Aspace hi vọng, với những nội dung trên, bạn đọc không chỉ nắm rõ về hệ thống điều hòa trên xe ô tô mà còn hiểu về vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và sự thoải mái cho người lái và hành khách. Hãy dành thời gian để vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hệ thống luôn hoạt động trơn tru nhé!

Xếp hạng

Điểm đánh giá trung bình 5 / 5. Số phiếu: 2

Chưa có lượt bình chọn nào! Hãy là người đầu tiên đánh giá bài viết này.