Đến giai đoạn đặt nguyện vọng các học sinh thường bối rối vì không biết chọn ngành nghề gì phù hợp. Việc chọn trường, ngành nghề phù hợp là một quyết định quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai và sự nghiệp mỗi người. Để mọi người dễ dàng hơn trong việc trả lời câu hỏi nên học nghề gì. Ở bài viết này, Aspace sẽ liệt kê những mẹo hay để chọn ngành nghề phù hợp nhé!
Vì sao cần lựa chọn ngành nghề phù hợp?
Hiện nay, tỷ lệ sinh viên làm trái ngành sau khi tốt nghiệp không hề thấp. Đó là hậu quả dễ thấy nhất của việc đưa ra quyết định sai về nghề nghiệp tương lai. Nhiều thí sinh chọn học tạm 1 ngành, chạy theo đám đông hoặc nhìn thấy tiềm năng trước mắt mà chọn ngành vội. Và kết quả là bị “vỡ mộng” sau khi nhập học. Vì thế, các bạn học sinh cần định hướng nghề nghiệp một cách “có chiến lược” sau khi tốt nghiệp có kỹ năng và chỗ đứng trong thị trường lao động.
Tạo động lực trong học tập và làm việc
Khi được học và làm việc ở lĩnh vực bạn yêu thích, bạn sẽ có xu hướng muốn tìm tòi, nghiên cứu thông tin. Từ đó giúp bạn phát huy được tố chất của bản thân trong nghề, tăng hiệu quả làm việc.
Ngược lại, nếu chọn ngành không phù hợp, sẽ gây khó khăn trong việc tiếp nhận kiến thức và duy trì động lực học tập. Nếu lâu dài có thể gây thiếu động lực, chểnh mảng hoặc thậm chí áp lực khi phải nạp những kiến thức sâu chuyên ngành.
Phát huy tốt năng lực và thế mạnh của bản thân
Mỗi người sinh ra đều có những năng lực riêng. Khi chọn học đúng ngành, giúp người học tận dụng thế mạnh sẵn có, vạch sẵn định hướng để rèn luyện những kỹ năng cần thiết cho công việc. Ví dụ dễ hiểu, một người có tư duy logic, thích tính toán khi học các ngành kỹ thuật sẽ giúp họ tiếp cận với nguyên lý, số liệu một cách nhanh chóng.
Có thể bạn quan tâm: Nam giới nên học nghề gì để có công việc ổn định?
Tiết kiệm thời gian, chi phí đào tạo
Có thể thấy, việc chọn đúng ngành rất quan trọng trong thời buổi kinh tế hiện tại. Hạn chế việc như: chuyển ngành, xây dựng lại định hướng hoặc phải mất thêm thời gian học văn bằng 2. Mặc khác, sau khi ra trương nếu làm ngành không phù hợp sẽ tốn thêm thời gian học việc thậm chí xáo trộn cuộc sống vì liên tục đổi việc.
Hạn chế tình trạng học sai ngành, làm trái nghề
Nhiều bạn sinh viên chỉ vì chọn đại, chọn theo số đông, chọn theo quảng cáo,…và kết quả không đủ kiến thức, kinh nghiệm để đáp ứng được công việc, lương thấp dẫn đến nhảy việc hoặc làm trái ngành.
Việc tìm hiểu ngành nghề phù hợp giúp bản thân không rơi vào tình trạng thất nghiệp. Đem lại lợi ích cho bản thân cũng như doanh nghiệp.
Tạo nền tảng phát triển sự nghiệp lâu dài
Đúng với câu “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề” việc lựa chọn được ngành nghề phù hợp và kiên trì theo đuổi giúp bạn mở rộng cơ hội nghề nghiệp và đạt được vị trí cao hơn.
Lấy ví dụ, một bạn chọn đúng ngành, sau khi ra trường chỉ cần tìm công việc, chuyên tâm phát triển kỹ năng, kinh nghiệm. Con đường phát triển sẽ rõ ràng và nhanh hơn so với những người “đứng núi này trông núi nọ”.
Mẹo hay để chọn ngành nghề phù hợp
Dựa trên sở thích bản thân
Đam mê là yếu tố ảnh hưởng đến chúng ta rất nhiều. Trước khi chọn ngành bạn hãy đặt ra câu hỏi “Thứ mình thích là gì?”. Sau đó liệt kê những việc mà bản thân tự thấy mình làm tốt, những việc bản thân cảm thấy thoải mái khi làm. Khi đam mê được đặt đúng chỗ bạn sẽ có sự chủ động trong công việc, tiến bộ nhanh và xây dựng thế mạnh cạnh tranh riêng.
Năng lực và thế mạnh cá nhân
Năng lực của một con người là những kiến thức, kỹ năng và thái độ làm việc cần có để đáp ứng các yêu cầu công việc. Trong bất kỳ ngành nghề nào, năng lực là yếu tố dùng để đánh giá hiệu quả làm việc của một người.
Khi bạn có năng lực, kỹ năng chuyên môn cao trong một lĩnh vực nào đó sẽ dễ dàng xử lý được các vấn đề trong công việc và công sống. Người có năng lực thường được người khác coi trọng.
Dựa vào hoàn cảnh gia đình
Thực chất, hoàn cảnh gia đình ảnh hưởng rất nhiều đến việc bạn theo đuổi 1 ngành. Bạn cần phải nhận thức được khả năng hỗ trợ của gia đình, họ muốn bạn theo nghề truyền thống của gia đình hay không, sau khi tốt nghiệp bạn sẽ làm ở nông thôn hay thành phố. Việc nhận biết các yếu tố này trước khi ra quyết định giúp bạn an tâm theo đuổi ngành học và vạch sẵn định hướng cho tương lai. Lấy ví dụ đối với nghề y khoa bạn phải mất đến 6-7 năm để học xong, gia đình cần chuẩn bị tài chính và tinh thần bền bỉ.
Bên cạnh đó, bố mẹ là những người đi trước và có cái nhìn sâu về thực tế. Trong quá trình chọn ngành còn đang mông lung thì bạn có thể nhờ ba mẹ gợi ý cũng là một phương án không tồi. Tuy nhiên, không phải lúc nào định hướng của bố mẹ cũng phù hợp với bạn 100%. Bạn nên tham khảo và đưa ra quyết định sáng suốt, tránh trường hợp nuối tiếc và đổ lỗi cho bố mẹ sau này.
Có thể bạn quan tâm: Bí quyết chọn nghành nghề hợp với bản thân
Tham khảo nhu cầu nhân lực và cơ hội việc làm
Giữa vô vàn lựa chọn ngành nghề, việc tham khảo nhu cầu nhân lực giúp bạn xác định được tiềm năng của ngành, tránh rủi ro thất nghiệp hoặc làm việc không phù hợp.
Bạn cần cân nhắc sự phù hợp của ngành với các yếu tố sau: Xu hướng phát triển nền kinh tế, tác động của cách mạng công nghiệp 4.0, vấn đề môi trường và bền vững, nhu cầu về dịch vụ xã hội cũng như giáo dục và công nghệ giáo dục.
Đây là những yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng nhân lực của thị trường lao động, sự phát triển của các ngành nghề và mở ra những cơ hội việc làm trong tương lai. Việc hình dung trước những thay đổi này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong định hướng nghề nghiệp lâu dài.
Những sai lầm cần tránh khi chọn ngành nghề
Mặc định sở thích và tính cách
Tính cách của bạn có thể thay đổi theo thời gian sau mỗi trải nghiệm, vì vậy đừng “mặc định” tính cách của mình theo khuôn khổ hoặc cho rằng bản thân mình chỉ hợp với ngành này. Bên cạnh đó, cần cân nhắc theo năng lực thực tế và những rủi ro của ngành. Đừng chạy theo sở thích để sau khi ra trường sẽ “vỡ mộng” vì không chịu được áp lực công việc lâu dài và độ tàn khốc của thị trường lao động.
Chọn ngành theo số đông hoặc chạy theo bạn bè
Có rất nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến việc học sinh chọn sai ngành. Điển hình là chọn theo phong trào hoặc bạn bè rủ rê trong khi chưa hiểu rõ ngành đó là gì.
Vì sai lầm ngay từ khởi đầu, khi theo học bạn sẽ nhanh chóng nhận ra mình không hợp, cảm thấy chán nản. Lúc này bạn cũng sẽ đứng giữa 2 luồng suy nghĩ, nếu bỏ dở việc học thì không biết làm gì tiếp theo, phí thời gian và tiền bạc. Ngược lại nếu tiếp tục theo đuổi, bạn cũng không có đủ động lực để chinh phục ngành học.
Chọn ngành theo tâm nguyện gia đình thay vì bản thân
Theo các chuyên gia hướng nghiệp khảo sát cho thấy, 1 trong top 10 yếu tố ảnh hưởng đến ngành nghề của học Việt Nam chính là mong muốn của bố mẹ. Vậy câu hỏi đặt ra “Có nên nghe theo bố mẹ không?” Câu trả lời sẽ không ngắn gọn là có hoặc không, mà sẽ có những lợi ích và rủi ro.
Cụ thể, bố mẹ là những người đi trước và có cái nhìn sâu về thị trường lao động. Bố mẹ biết ngành nào ổn định, lương cao, ít đào thải. Nhiều gia đình có lợi thế về “mối quan hệ”. Sau khi tốt nghiệp ba mẹ vạch sẵn con đường để đi hoặc “gửi gắm” người quen giúp con dễ xin việc và ổn định. Trái lại, việc chọn ngành theo bố mẹ mang lại sự an tâm nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro bị đào thải do năng lực không phù hợp công việc.
Tóm lại, bạn không nên hoàn toàn nghe theo sự sắp đặt của bố mẹ, nên cân bằng giữa năng lực, đam mê và lời khuyên của phụ huynh.
Tìm hiểu về lương mà không quan tâm công việc thực tế
Khi bước vào giai đoạn chọn ngành nghề bạn sẽ không tránh khỏi “hoa mắt chóng mặt” vì có quá nhiều ngành để chọn. Vì vậy, nhiều bạn trẻ dễ rơi vào việc chọn đại khi chưa biết công việc cụ thể của ngành. Ví dụ như ngành kế toán không đơn giản là tính toán số liệu mà còn lập báo cáo tài chính, kiểm soát thu chi và phải tuân thủ ti tỉ các quy định về thuế.
Vì vậy, bạn cần nắm rõ tính chất công việc, yêu cầu chuyên môn và áp lực có thể gặp phải. Từ đó đánh giá đúng mức độ phù hợp của bản thân, tránh tình trạng bị “áp lực vả” chỉ vì chọn ngành lương cao.
Câu hỏi thường gặp khi lựa chọn ngành nghề
Làm thế nào để biết mình phù hợp với ngành nghề nào?
Có được một công việc ổn định, thu nhập hấp dẫn có lẽ là định hướng cũng như nỗi băn khoăn chung của nhiều bạn trẻ. Để biết mình có hợp với ngành hay không bạn có thể thực hiện trắc nghiệm nghề nghiệp, tham gia các buổi workshop hướng nghiệp hoặc tham khảo ý kiến của anh chị đã và đang làm trong ngành đó.
Tuy nhiên, tất cả các phương pháp đều mang tính chất tham khảo, trải nghiệm của người khác chưa chắc lặp lại đối với mình. Vì vậy nên chọn lọc thông tin một cách sáng suốt.
Những ngành nghề nào được lựa chọn nhiều nhất?
Hiện nay, có rất nhiều ngành nghề để bạn lựa chọn:
- Ngành công nghệ kỹ thuật ô tô
- Nghề máy tính, điện tử và smartphone
- Quản trị kinh doanh và quản trị du lịch khách sạn
- Ngành y tế và chăm sóc sức khỏe
Có thể bạn quan tâm: Tổng hợp các khóa nghề chất lượng tại Aspace
Chọn sai ngành có thể thay đổi không?
Nếu chọn sai ngành bạn HOÀN TOÀN CÓ THỂ thay đổi bằng một trong những cách sau đây:
- Ôn thi và đăng ký xét tuyển lại vào năm sau
- Học thêm văn bằng 2 đối với ngành bạn muốn chuyển đổi
- Xin chuyển ngành tại trường đang theo học
- Học Cao đẳng hoặc nghề ngắn hạn ngành bạn muốn
Có thể bạn quan tâm: Top những ngành nghề không cần bằng Đại học vẫn có thu nhập cao
Tuy nhiên, không phải sinh viên nào cũng được chuyển ngành, bạn nên tìm hiểu kỹ điều kiện chuyển ngành của trường đang theo học trước khi quyết định nhé!
Để chọn một ngành nghề phù hợp với bản thân chưa bao giờ là dễ dàng. Việc xác định sở thích, năng lực, xu hướng thị trường và hoàn cảnh cá nhân giúp giảm thiểu rủi ro và mở ra con đường phát triển dài hạn. Hi vọng với nội trên có thể giúp bạn nắm được những mẹo hay để chọn ngành nghề phù hợp. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại nhắn tin Aspace nhé!
